1-  فرستنده یا منبع : کسی است که به قصد دستیابی به اهدافی خاص با ارسال پیام، یک فرایند ارتباطی را آغاز می کند. هرچه دانش و اطلاعات فرستنده در مورد پیام و توانایی وی در برقراری جریان ارتباطی بیشتر باشد، احتمال به نتیجه رسیدن این فرایند بیشتر خواهد بود. در محیط های آموزشی رسمی یا غیر رسمی معلم محور، معمولاً معلم یا مربی فرستنده است.

2-  گیرنده : کسی است که مخاطب فرستنده می باشد. جریان ارتباطی به سوی او شکل می گیرد و اوست که باید تحت تاثیر پیام قرار گیرد .در جریان ارتباط های درون فردی، فرستنده و گیرنده پیام یکی هستند. در محیط های آموزشی معلم محور معمولاً شاگردان، کار آموزان، یا هنر آموزان، گیرنده تلقی می شوند، اما در محیط های تعاملی جای فرستنده و گیرنده می تواند دائماً تغییر کند و جابجا شود.

3-  پیام: معنا، منظور و محتوای ذهنی است که از سوی فرستنده به طرف گیرنده ارسال می شود. پیام ها متشکل از دانش ها، نگرش ها، مهارتها و یا ترکیبی از آنها هستند. برای اینکه معنا، منظور و محتوای ذهنی، یا به طور خلاصه پیام، حالت عینی به خود گرفته و قابل انتقال شود، در قالب نمادها، رمزها و نشانه های قرار دادی -  مثلاً زبان گفتاری یا نوشتاری – قرار داده می شود. در موقعیت های آموزشی، محتوای درس، پیام مورد تبادل است.

4-  هدف : قصد، غرض و منظوری است که فرستنده برای آن یک جریان ارتباطی را برقرار می کند. آغاز فرایندهای ارتباطی بدون مشخص کردن اهداف مورد نظر، اغلب نمی تواند به نتیجه ی مطلوب منجر شود. در عین حال، اغلب گیرنده نیز در جریان ارتباط هدف هایی را دنبال    می کند. اگر به این هدف های فرستنده و گیرنده توافق وجود داشته باشد ارتباط موفق تر خواهد بود. اهداف ارتباط در موقعیت های آموزشی، هدف های  آموزشی– یاد گیری خوانده می شوند.

5-  رسانه: وسیله ای است که فرستنده به کمک آن معنا و مفهوم مورد نظر خود(پیام) را به گیرنده منتقل می سازد. به عبارتی دیگر، رسانه وسیله ی حامل پیام از فرستنده به گیرنده است. کتاب، فیلم، عکس و نوار صوتی یا ویدیویی نمونه ای از رسانه ها هستند. در موقعیت های آموزشی همین رسانه ها، رسانه های آموزشی خوانده می شوند.

6-    شرایط : موقعیت زمانی، مکانی، روانی و ... که جریان ارتباطی در آن شکل می گیرد و تداوم  می یابد.

7-  مانع : مانع یا پارازیت، عاملی است که بر جریان ارتباط تاثیر منفی می گذارد و از کارایی آنها   می کاهد. شرایط فیزیکی نا مناسب مانند گرما، سرما و یا سر و صدای اضافی در محیط های آموزشی می تواند در شکل گیری یک فرایند ارتباطی دلخواه مانع ایجاد کنند.

8-  بازخورد: واکنش وعکس العمل گیرنده پیام در مقابل فرستنده را بازخورد می نامند. نقش بازخورد درچگونگی تداوم جریان ارتباطی اهمیت بسیار دارد، زیرا فرستنده می تواند بر اساس بازخوردهایی که ازگیرنده می گیرد، در صدد رفع اشکالهای جریان ارتباطی و اصلاح آن برآید و براحتمال موفقیت این فرایند بیفزاید. در محیط های آموزشی واکنش های یادگیرندگان به معلم، یا معلم به یاد گیرندگان، نظیر حالات چهره آنها، سئوال هایی که می پرسند و یا پاسخ هایی که می دهند، بازخورد هایی هستند که می توانند مورد استفاده طرف مقابل قرار گیرد.

9-  تاثیر : میزان دستیابی به هدف های مورد نظر فرستنده در طول یا در پایان فرایند ارتباط است. تشخیص میزان تاثیر، از طریق فعالیتی به نام ارزشیابی صورت می گیرد. در موقعیت های آموزشی، تاثیر عبارت است از میزان یادگیری شاگردان، یا به عبارتی دیگر میزان دستیابی مخاطبین به هدف های آموزشی – یاد گیری (امير تيموري،1387) .

بسیاری از اندیشمندان و صاحبنظران ارتباطی، نظرات خود در زمینه ی مفهوم، عناصر وساخت ارتباط را در قالب مدلها یا الگوهایی شکل داده اند. هریک از مدلهای ارتباطی ارائه شده توسط صاحبنظران مختلف با داشتن ویژگی های خاص، مثلاً تاکید یا عدم تاکید بر عناصری از ارتباط، اشاره یا عدم اشاره به وجود رابطه بین این عناصر، توجه یا بی توجهی به برخی عوامل تاثیر گذار درونی یا بیرونی، در این فرایند و یا تاکید بر انواع خاصی ازارتباط، دارای نقاط قوت ویا ضعف های ویژه ای می باشند، به نحوی که شاید نتوان یکی از آنها را از هرنظر بردیگران ارجح دانست. به همین علت برای درک بهتر فرایند ارتباط، به بررسی چند مدل ارتباطی می پردازیم.