معلم امروز بر این باور است که تکنولوژی آموزشی، نوعی اسباببازی و بازی کردن یا سرگرمی محض نیست و وسیلهای برای ارتزاق نمیباشد بلکه:
۱ - یادگیری موثر و فعال را در دانشآموزان و دانشجویان برمیانگیزد.
۲ - زمان آموختن را کاهش میدهد، زیرا بر سرعت آن میافزاید.
۳ - آموختن را آسان، دقیق و مطمئن میگرداند.. . .
امروزه به سبب توسعه وپيشرفت روز افزون علوم اجتماعي وعلوم تربيتي و روانشناسي يادگيري و نيز افزايش جمعيت لازم التعليم، نياز جوامع با مشاغل وحرفه هاي جديد ونفوذ علوم و تكنولوژي در زندگي روزمره، عملاً در شيوه هاي آموزش وپرورش، نگرش جديدي نسبت به اهداف و وظايف مدرسه و نظام آموزشي پيدا شده است. زيرا در نهايت اين مدرسه است كه با آموزشهاي رسمي، نسل آينده را براي تحصيلات بالاتر وقبول مسئوليتهاي بزرگ اجتماعي تربيت و آماده مي كند. اما نگرش جديد آموزشي چيست و روشهاي مؤثر و عملي كدام است؟
. . . . .
امروزه به سبب توسعه وپيشرفت روز افزون علوم اجتماعي وعلوم تربيتي و روانشناسي يادگيري و نيز افزايش جمعيت لازم التعليم، نياز جوامع با مشاغل وحرفه هاي جديد ونفوذ علوم و تكنولوژي در زندگي روزمره، عملاً در شيوه هاي آموزش وپرورش، نگرش جديدي نسبت به اهداف و وظايف مدرسه و نظام آموزشي پيدا شده است. زيرا در نهايت اين مدرسه است كه با آموزشهاي رسمي، نسل آينده را براي تحصيلات بالاتر وقبول مسئوليتهاي بزرگ اجتماعي تربيت و آماده مي كند. اما نگرش جديد آموزشي چيست و روشهاي مؤثر و عملي كدام است؟
. . . . .
معلمان را مي توان به دو دسته بزرگ تقسيم كرد:
× دسته اول : آنها كه تكنولوژي حرفه شان را نياموخته اند يا نشناخته اند. اين دسته از معلمان به « معلمان سنتي » يا « معلمان غير حرفه اي » مشهورند. معلمان سنتي يا غير حرفه اي دو ويژگي بارز دارند: 1- حافظه گرا هستند. 2- شيوه هاي معلم مداري دارند.
حافظه گرايي: معلمان حافظه گرا شاگردان خود را به« دستگاه ضبط صوت » يا«بانك اطلاعات» تبديل مي كنند. معيار سنجش پيشرفت دانش آموزان از ديدگاه معلمان حافظه گرا توان و قدرت « حافظه » آنها است. شعار اين معلمان اين است كه هر قدر دانش آموزان بيشتر حفظ كنند،بيشتر مي دانند و برجسته هستند.
معلم مداري : اين معلمان شيفته ي روش سخنراني هستند. ممكن است ابزار و وسايلي را هم به خدمت بگيرند، اما با بهره گيري از ابزار، همان سنت اصلي را به دنبال مي كنند.
× دسته دوم : آنان كه تكنولوژي حرفه ي خود را آموخته اند يا شناخته ا اند. اين دسته از معلمان « معلمان حرفه اي » يا « معلمان هنرمند » هستند. معلمان حرفه اي يا هنرمند نيز دو ويژگي آشكار دارند: 1- عمل گرا هستند. 2- شيوه هاي شاگرد مداري دارند.
عمل گرايي: معلمان عمل گرا شاگردان خود را به كار و عمل وا مي دارند. به تجربه هاي عملي و ادراكات ذهني آنها بها مي دهند و از اين طريق استعداد ها را كشف مي كنند و واسطه مي شوند تا خلاقيتهاي ذهني كودكان و نوجوانان بروز كنند.
شاگرد مداري : اينها شيفته ي خودكوشيها و خود جوشيهاي شاگردان خويش هستند. اين معلمان از همه ابزارها و وسايل ياددهي – يادگيري كه در اختيار دارند، استفاده مي كنند. آنها را در اختيار يادگيرندگان مي گذارند تا خود به كار و تلاش بپردازند و رازها را كشف كنند(رؤوف،1382).
از جمله افرادي كه تحول بنيادي را درآموزش وپرورش، چه از جهت روش وچه از جهت محتوا باعث شده اند، مي توان از ژان ژاك روسو[1] نام برد، توجه وي به رشد وعلائق كودكان، نگرش كودك محور درتعليم وتربيت را، موجب گرديد. گرچه قبل از او ژان آموس كمينيوس[2] به تربيت حواس واهميت آن و لزوم ارائه يك مدل كامل تربيت توجه كرده بود.
از ميان افرادي كه تحت الهام روسو تلاش كردند تا درآموزش وپرورش، تغييرات بنيادي ايجاد نمايند، بايد از پستالوزي[3] نام برد. از نظر پستالوزي آموزش بايد با تجربه و مشاهده توأم گردد. او همواره در تدريس جغرافيا، علوم طبيعي، زبان، حساب و.... روش واصول مخصوصي را رعايت مي كرد. مثلاًدر تعليم جغرافيا شاگردان خود رابه گردش هاي علمي مي برد و از آنها مي خواست كه مدل هايي از دره ها وتپه ها و اشكال مختلف، ازساير عوامل موجود در زمين بسازند وبعد از اين كه تمام جزئيات زمين وجغرافيا در نتيجه تجربه ومشاهده بررسي مي شود، تنظيم نقشه را كامل مي كردند.
از ديگر افرادي كه از تكنولوژي آموزشي به معناي گسترده اش استفاده كردند، بايد به فروبل[4]، مونته سوري[5] ، ثراندايك[6] و ديوئي[7] و.. نام برد كه تئوري ها آنان تحولات اساسي در تعليم وتربيت پديد آورد ودر گسترش معناي تكنولوژي آموزشي ونزديك سازي آن به معناي كنوني اش تاثير بسزايي داشت (سليماني ،1382).
[1] - John jacques Rousseau
[2] - John Amos comenius
[3] - Pestalozzi
[4] -Froebel
[5] - Montessori
[6] - Thorndike
[7] - Dewey
عنوان كاربرد تكنولوژي در تعليم وتربيت وآموزش، شامل هرگونه وسايل ممكن واطلاعاتي مي شود كه مي تواند در تعليم تربيت، مورد استفاده قرار گيرد. اين موضوع با وسايل ولوازم مورد استفاده در تعليم و تربيت وآموزش از قبيل تلويزيون، آزمايشگاه هاي زبان وانواع رسانه هاي طراحي شده سر وكار دارد. به عبارت ديگر كاربرد تكنولوژي در تعليم وتربيت اساساً همان مفهوم عاميانه تكنولوژي آموزشي يعني استفاده از وسايل سمعي وبصري، مانيتورها وصفحه كليد هاي رايانه است.
به طور آشكار، كاربرد تكنولوژي در تعليم وتربيت، يكي از جنبه هاي مهم تكنولوژي آموزشي است. درواقع از نظر تاريخي اغلب واحدهاي درسي تكنولوژي آموزشي دانشكده ها، از واحدهايي گرفته شده اند كه قبلا واحد هاي كمك آموزشي وسمعي وبصري ناميده مي شدند. مسلماً به خاطر استفاده صحيح از سخت افزارها در كنار نرم افزارهاي مناسب، امكان بهبود كارايي يا كيفيت يادگيري در شرايط مشخص بيشتر خواهد بود (احديان و ديگران،1388).
نقش وسايل آموزشي، بيشتر در چگونگى انتقال مفاهيم به شاگردان نهفته است. اگر چه انتخاب متن و محتواى آموزشى بسيار مهم است، انتقال بهتر و مؤثر مفاهيم نيز از مسائلى است که بايد مورد توجه قرار گيرد. تحقيقات نشان مىدهد که وسايل آموزشى مناسب در انتقال و تفهيم و تأثير مفاهيم، نقش مؤثرى دارند که مهمترين آنها عبارتند از:
1- اساس قابل لمسى براى تفکر و ساختن مفاهيم فراهم مىکنند و در نتيجه، سبب مىشوند شاگردان کمتر به مفاهيم انتزاعى متوسل شوند.
2- سبب ايجاد علاقه در امر يادگيرى شاگردان مىشوند و توجه آنان را به موضوع آموزشى معطوف مىسازند.
3- پايههاى لازم را براى يادگيرى و تکميلى فراهم مىسازند و آن را دائمى مىکنند.
4- تجارب واقعى و حقيقى را در اختيار شاگردان قرار مىدهند و در نتيجه، موجب فعاليت بيشتر مىشوند.
5- پيوستگى افکار را در فرايند يادگيرى فراهم مىکنند.
6- در توسعه و رشد معنا، در ذهن شاگردان مؤثرند و به گسترش دامنهٔ لغات کمک مىکنند.
7- معنا و مفاهيم آموزشى را سريعتر و صريحتر منتقل مىکنند.
8- تجاربى را در اختيار شاگردان قرار مىدهند که کسب آنها از راههاى ديگر، چندان امکانپذير نيست و در نتيجه، به تکامل و افزايش عمق و ميزان يادگيرى مىانجامند (شعباني،1386) .
مجهز بودن به وسايل كافي و مناسب از شرايط اساسي يك سازمان است. زماني، كارافزار لازم براي تجهيز يك كلاس درس، به تعدادي ميز ونيمكت، تخته سياه وگچ وميز وصندلي معلم محدود بود. زيرا معلم فقط محلي براي نشستن لازم داشت ومنحصراً به تقرير محض وارائه اطلاعات از طريق ايراد سخن مي پرداخت. در شرايط امروز كه آموزش وپرورش درارتباط با جنبه هاي مختلف زندگي انساني مسؤليتهاي جامع وخطير دارد وهدف تربيت به سواد آموزي متعلمان وكسب توانايي براي خواندن ونوشتن و اخذ اطلاعاتي محدود ومعلومات معين درقالب نسخه از پيش پيچيده اي به نام برنامه، محدود نيست، كارافزارهايي كه از آنها با عنوان تجهيزات آزمايشگاهي، كار گاهي، بهداشتي، ورزشي، هنري، روانشناسي وروانسنجي، روانپزشكي، سنجش استعدادها و... نام مي برند از جمله ي وسايل تجملي نيستند و از ضرورتهاي قطعي يك سازمان آموزشي به شمار مي آيند.. . . .
دلایل استفاده از مواد و وسایل آموزشی را تحت سه عنوان و به شرح زیر می توان بررسی کرد:
معضلات و مشکلات آموزشی
1. افزایش روز افزون تعداد افراد لازم التعلیم : با نگاهی کوتاه به آمار و ارقام افراد تحت تعلیم و لازم التعلیم نظامهای مختلف آموزشی در دنیا، می توان به این واقعیت دست یافت که کمیت این گروه با رشد قابل توجهی رو به افزایش است. بدیهی است هرقدر بر تعداد داوطلبان تحصیل افزوده می شود، خواه ناخواه از کیفیت تدریس و یادگیری کاسته خواهد شد. از طرف دیگر به علت عدم توجه به خصوصیات فردی فراگیران بسیاری از آنان از تعقیب برنامه باز مانده و به دلیل عدم موفقیت در درس و امتحان، مدرسه را رها کرده و جزو افراد کم سواد در می آیند.
بنابراین به منظور جبران افت یاد شده، استفاده از تکنولوژی آموزشی و درنتیجه مواد و وسایل آموزشی می تواند نقش بسیار ارزنده ای را ایفا نماید. . . . .
مواد و وسایل آموزشی را از نقطه نظرهای مختلفی مورد تقسیم بندی قرار داده اند که بعضی از آنها، از اساس قابل دفاعی برخوردار نیست، زیرا مشخص کردن حد ومرز میان طبقات آنها، کاری است بس دشوار و درمواردی غیر ممکن. در هر حال مؤلفان مختلف مواد و وسایل آموزشی را به شرح زیر مورد تقسیم بندی قرار داده اند: . . . . .
مدل ارسطو
شاید ارسطو یکی از اولین کسانی باشد که در زمینه ی ارتباط، به اظهار نظر پرداخته است. مدل ارتباطی وی بسیار ساده و شامل سه عنصر گوینده، گفتار و مخاطب است. وی ارتباط را جریان یک طرفه و از سوی فرستنده به طرف مخاطب می داند.
گوینده (فرستنده) => گفتار(پیام)=> مخاطب (گیرنده)
ادامه . . . .
در ادامه . . . . . ..
1- انواع ارتباط از لحاظ تعداد افراد درگیر
الف ) ارتباط درون فردی یا درون شخصی : در این ارتباط فرد با خود ارتباط برقرار می کند. مثلاً در جهت انجام کاری سخت خود را تشویق می کند و یا از این که عملی ناپسند صورت داده، خود را شماتت می کند.
ب ) ارتباط میان فردی یا ارتباط چهره به چهره: در این ارتباط . . . .ارتباط یکی از عناصر مهم زندگی انسان است. در نظام های اجتماعی کوچک و بزرگ نظیر خانواده، اجتماعات روستایی، شهری، کشوری و بین الملی، ارتباط در انتقال دانش ها، مهارتها و نگرش ها سهم عمده ای دارد. ارتباط به شکل گیری و تغییر شناخت ها، عقاید و رفتار انسان ها منجر می شود. امروزه ارتباط به عنوان یکی از ابزار های اصلی دگرگونی های اجتماعی و سیاسی مورد توجه قرار دارد.
فرایند های ارتباطی نه تنها به عنوان . . . .
دوستان عزیز